(N/A) હાઇડ્રોજનેશનની વ્યાખ્યા: ડાયહાઇડ્રોજન વાયુ $(H_2)$ પ્લેટિનમ $(Pt)$,પેલેડિયમ $(Pd)$ અથવા નિકલ $(Ni)$ જેવા ઝીણા વિભાજિત ઉદ્દીપકોની હાજરીમાં આલ્કીન અને આલ્કાઇન સાથે જોડાઈને આલ્કેન બનાવે છે. આ પ્રક્રિયાને હાઇડ્રોજનેશન કહેવામાં આવે છે.
ઉદ્દીપકનું કાર્ય: આ ધાતુઓ તેમની સપાટી પર ડાયહાઇડ્રોજન વાયુનું અધિશોષણ કરે છે અને હાઇડ્રોજન-હાઇડ્રોજન બંધને સક્રિય કરે છે. પ્લેટિનમ અને પેલેડિયમ ઓરડાના તાપમાને પ્રક્રિયાને ઉદ્દીપ્ત કરે છે,પરંતુ નિકલ ઉદ્દીપક સાથે પ્રમાણમાં ઊંચા તાપમાન અને દબાણની જરૂર પડે છે.
હાઇડ્રોજનેશન પ્રક્રિયાના ઉદાહરણો:
$i$. $CH_2=CH_2 + H_2 \xrightarrow{Pt/Pd \text{ or } Ni, \Delta} CH_3-CH_3$ (ઈથીન $\rightarrow$ ઈથેન)
$ii$. $CH_3-CH=CH_2 + H_2 \xrightarrow{Pt/Pd \text{ or } Ni, \Delta} CH_3-CH_2-CH_3$ (પ્રોપીન $\rightarrow$ પ્રોપેન)
$iii$. $CH_3-C \equiv CH + 2H_2 \xrightarrow{Pt/Pd \text{ or } Ni, \Delta} CH_3-CH_2-CH_3$ (પ્રોપાઇન $\rightarrow$ પ્રોપેન)